Updated: May 2026
धेरै मानिसले “मेरो पेट सधैं खराब हुन्छ” भनेर सामान्य रूपमा लिन्छन्। कहिले पेट दुख्ने, कहिले ग्यास हुने, कहिले पातलो दिसा, कहिले कब्जियत, अनि कहिले खाना खाएपछि पेट फुल्ने। यस्तो समस्या लामो समय दोहोरिरह्यो भने एउटा सम्भावना IBS (Irritable Bowel Syndrome) पनि हुन सक्छ।
IBS क्यान्सर होइन। यो आन्द्राको कार्यसँग सम्बन्धित समस्या हो, जहाँ आन्द्रा धेरै संवेदनशील हुन्छ। तनाव, निद्रा कम हुनु, केही खाना, संक्रमणपछि, वा नियमित जीवनशैली बिग्रिएपछि लक्षण बढ्न सक्छ। तर हरेक पेट दुखाइलाई IBS भनेर छोड्नु पनि ठीक होइन।
IBS मा कस्ता लक्षण देखिन सक्छन्?
- बारम्बार पेट दुख्ने वा मरोडिने
- दिसा गरेपछि दुखाइ केही कम हुने
- कहिले पातलो दिसा, कहिले कब्जियत
- पेट फुल्ने, ग्यास बढी हुने
- तनाव, परीक्षा, यात्रा वा केही खानेकुरापछि लक्षण बढ्ने
- लामो समयदेखि आउँदै-जाँदै गर्ने समस्या
यी Warning Signs भए IBS भनेर नबस्नुहोस्
यीमध्ये कुनै छ भने डाक्टरलाई देखाउनु राम्रो हुन्छ:
- दिसामा रगत आउनु
- तौल घट्दै जानु
- राति निद्राबाट उठाउने पेट दुखाइ वा पखाला
- लगातार ज्वरो
- रगतको कमी, धेरै कमजोरी वा चक्कर
- ४० वर्षपछि नयाँ सुरु भएको पेट/दिसाको समस्या
- परिवारमा आन्द्राको क्यान्सर, IBD वा celiac disease को इतिहास
घरमै के कुरामा ध्यान दिने?
- कुन खाना खाँदा लक्षण बढ्छ भनेर नोट गर्नुहोस्। सबैलाई एउटै खाना दोषी हुँदैन।
- नियमित खाना, पानी, निद्रा र शारीरिक गतिविधि मिलाउनुहोस्।
- धेरै चिया/कफी, चिल्लो, धेरै मसला, alcohol वा carbonated drinks ले कसै-कसैमा समस्या बढाउन सक्छ।
- आफैं antibiotics, painkiller वा पेटको औषधि लामो समय नखानुहोस्।
IBS वास्तविक समस्या हो, “दिमागमा मात्र भएको” कुरा होइन। तर सही diagnosis गर्नका लागि warning signs छुटाउनु हुँदैन। पेटको समस्या लामो समय छ भने एकपटक राम्रो history, examination र आवश्यक परे basic tests गराएर मात्रै ढुक्क हुनु राम्रो हुन्छ।
No spam. Just a short email when I publish something new.